Włośniczka kielecka – akcja performatywna

W swojej performatywnej akcji Włośniczka kielecka, realizowanej w przestrzeni otaczającej budynek BWA Kielce w pierwszym tygodniu września, Żółcińska nawiąże do problemu dostępu do wody pitnej – jednego z najważniejszych wyzwań współczesności. Podczas tygpdniowego wydarzenia artystka będzie szydełkować Sieć płaczu (The Weeping Net) w miejscu ogólnodostępnym, spowitym mgłą. Jej obecność zaowocuje otwartym dialogiem z publicznością, jak i z przypadkowymi przechodniami – na temat roli jednostki oraz własnych zasobów / odpadów, które mogą przekształcić się we włókno o unikalnych właściwościach i wielorakim zastosowaniu, w tym w procesie pozyskiwania cennej wody.
Płaczący projekt zakorzeniony jest w interdyscyplinarnej praktyce artystycznej Żółcińskiej, w której analizuje ona ciało ludzkie jako strukturę płynną, pozostającą dynamicznej relacji z otaczającym ekosystemem. Przywoływane przez nią zjawisko kapilarności (migracja płynów i mikrokrążenie) było przedmiotem zainteresowania nauki od jej nowożytnych początków. Dowodzą tego obserwacje Leonarda da Vinci i stworzona przez niego reguła drzew która obowiązywała aż do czasów współczesnych, by zostać zweryfikowana przez matematyków dopiero w XXI wieku.

Istotną dla mnie sprawą jest tworzenie Sieci płaczu i innych obiektów z podarowanych ludzkich włosów. Po pierwsze, chcę w ten sposób budować relację z odbiorcą i zaprosić go do sięgnięcia po własne zasoby, odpady naszej egzystencji. Jest to gest przeciwny zwyczajowemu sięganiu po inne organizmy i zasoby naturalne mające zaspokoić nasze potrzeby.  TO GEST UTOPIJNEJ SAMOWYSTARCZALNOŚCI CZŁOWIEKA, upodabniający go do roślin fotosyntezujących energię ze światła i wody. Druga sprawa, podarowanie włosów uruchamia niekomercyjną wymianę opartą na geście życzliwości, DAR zamiast TOWARU.

Izabela Żółcińska

Istotą daru jest to, że tworzy on zbiór relacji. Walutą gospodarki daru jest wzajemność.

Robin Wall Kimmerer

Projekt realizowany jest w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Izabela Żółcińska

Artystka wizualna pracująca interdyscyplinarnie w obszarze rysunku, obiektu, instalacji, wideo oraz sztuki w przestrzeni
publicznej. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, gdzie uzyskała dyplomy z edukacji artystycznej (2001) oraz malarstwa sztalugowego (2002). Ukończyła również Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Kielcach na kierunku tkactwo artystyczne (1995). W 2023 roku uczestniczyła w programie „Biomimika dla praktyków” realizowanym przez Instytut Biomimiki w Missouli (Montana, USA).
Praktyka artystyczna Żółcińskiej rozwija się na styku sztuki, nauki i badań nad procesami biologicznymi. Centralnym obszarem jej zainteresowań pozostaje cielesność postrzegana z perspektywy posthumanistycznej – jako dynamiczna sieć relacji, przepływów i zależności przekraczających granice ludzkiego organizmu. Artystka czerpie inspiracje z morfologii oraz funkcjonowania biologicznych systemów transportowych, badając zjawiska migracji płynów, kapilarności, krążenia i wymiany materii. Te procesy stają się dla niej zarówno punktem wyjścia do refleksji nad materialnością życia, jak i narzędziem opisu współczesnych zależności ekologicznych, społecznych i technologicznych.
Wieloletni cykl prac poświęconych zjawiskom kapilarnym stanowi jeden z najważniejszych wątków jej twórczości. W ostatnich latach artystka rozwija również projekty badawcze realizowane we współpracy z naukowcami, m.in. z Instytutu Matematyki Uniwersytetu w Oslo. W ramach projektu The Weeping Project prowadzi badania nad procesami transportu wody oraz możliwościami wykorzystania biomimiki w projektowaniu innowacyjnych rozwiązań związanych z dostępem do wody pitnej.
Prace Żółcińskiej były prezentowane na wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce i za granicą, m.in. w Fotogalleriet w Oslo (Elektryfikacja, drgania i szklana płyta, 2024), Ronneby Konsthall (Hydroanatomia, 2019), Science Gallery w Londynie (Blood: Life Uncut, 2017) i Melbourne (Blood: Attract & Repel, 2017), a także w Wenecji na wystawie Niech szyją! Współczesna polska rzeźba uszyta (2023) we współpracy z Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. Jej prace prezentowano również w Galerii Muzalewska w Poznaniu, Galerii 13 Muz w Szczecinie, Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu oraz Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie.
Istotną część jej działalności stanowią realizacje site-specific oraz projekty w przestrzeni publicznej, zrealizowane m.in. wBergen, Kristiansand, Arendal, Tynset i Warszawie. W swoich działaniach artystka konsekwentnie bada relacje między organizmami, środowiskiem i architekturą, traktując przestrzeń jako żywy układ przepływów, pamięci i współzależności.
Żółcińska jest laureatką licznych stypendiów i grantów. Od 2025 roku uczestniczy w projekcie badawczym wspieranym przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych oraz Norweską Radę ds. Badań Naukowych, realizowanym pod kierunkiem prof. Andreasa Carlsona na Uniwersytecie w Oslo. W 2024 roku otrzymała stypendium rezydencyjne REAL Art przy Uniwersytecie w Oslo. Wielokrotnie była stypendystką Norweskiego Związku Artystów oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.